آییودی (IUD) | روش مؤثر و طولانیمدت پیشگیری از بارداری
مقدمه
خیلی از خانمها دنبال یک روش مطمئن و طولانیمدت برای پیشگیری از بارداری هستند که هر روز درگیر قرص و دارو نشوند. آییودی (IUD) یکی از پرطرفدارترین گزینههاست. وسیلهای کوچک و T شکل است که در رحم قرار میگیرد و میتواند سالها جلوی بارداری را بگیرد. در این مقاله، همه چیز درباره آییودی، نحوه گذاشتن، مراقبتها، مزایا و معایب را با زبان ساده توضیح میدهیم.
آییودی (IUD) چیست؟
IUD مخفف Intra Uterine Device یعنی «وسیله داخل رحمی» است.
- شکلش شبیه حرف T کوچک است.
- از جنس پلاستیک نرم و گاهی همراه با فلز مس یا هورمون پروژسترون ساخته میشود.
- در رحم گذاشته میشود و بسته به نوعش میتواند ۳ تا ۱۰ سال از بارداری جلوگیری کند.
به بیان ساده: آییودی (IUD) مثل یک «نگهبان کوچک» در رحم میماند و اجازه نمیدهد تخمک و اسپرم به هم برسند یا جنین لانهگزینی کند.
انواع آییودی
آییودی مسی (Copper IUD)
- بدون هورمون.
- مس، حرکت اسپرمها را مختل میکند.
- ماندگاری: تا ۱۰ سال.
- مناسب کسانی که نمیخواهند هورمون مصرف کنند.
- ممکن است پریودها را سنگینتر یا دردناکتر کند.
آییودی هورمونی (Hormonal IUD)
- مقدار کمی پروژسترون آزاد میکند.
- ترشحات دهانه رحم را غلیظ و لانهگزینی را سخت میکند.
- ماندگاری: ۳ تا ۵ سال (بسته به برند).
- پریودها را سبکتر و گاهی قطع میکند.
- برای خانمهایی با خونریزی شدید یا درد پریودی مناسبتر است.
چه کسانی میتوانند آییودی (IUD) بگذارند؟
- خانمهای متأهل و دارای رابطه جنسی.
- کسانی که فرزند دارند یا حتی بدون فرزند (بسته به شرایط پزشک).
- خانمهایی که روشهای هورمونی دیگر (مثل قرص) را نمیخواهند.
- کسانی که به دنبال یک روش طولانیمدت و مطمئن هستند.
چه کسانی بهتر است آییودی (IUD) نگذارند؟
- افراد با عفونت فعال لگنی یا واژن.
- کسانی که خونریزیهای بیدلیل یا مشکوک رحمی دارند (باید علت بررسی شود).
- خانمهایی با سابقه سرطان رحم یا گردن رحم.
- کسانی که رحم غیرطبیعی یا فیبروم بزرگ دارند که فضا را تغییر داده است.
نحوه قرار دادن آییودی (IUD)
- ابتدا پزشک معاینه میکند تا مطمئن شود عفونت یا مشکلی وجود ندارد.
- گاهی قبل از گذاشتن، تست پاپ اسمیر یا تست عفونت توصیه میشود.
- IUD به کمک یک اپلیکاتور باریک از طریق واژن وارد رحم میشود.
- خود وسیله در رحم باز میشود و سر جای خودش قرار میگیرد.
- دو نخ نازک از IUD در دهانه رحم باقی میماند (برای چک کردن و خارج کردن).
مدت زمان: ۵–۱۰ دقیقه.
بیهوشی لازم نیست؛ فقط کمی درد یا فشار مثل درد پریود احساس میشود.
بعد از گذاشتن IUD چه انتظاری داشته باشیم؟
- ممکن است چند روز گرفتگی یا درد خفیف زیر شکم داشته باشید.
- لکهبینی یا خونریزی خفیف طبیعی است.
- پریودها ممکن است در چند ماه اول نامنظم شوند.
- بدن معمولاً بعد از ۳–۶ ماه با IUD سازگار میشود.
مزایای IUD
- روش بسیار مطمئن (موثرتر از ۹۹٪).
- طولانیمدت (۳ تا ۱۰ سال).
- برگشتپذیر: هر زمان بخواهید میتوان خارج کرد.
- مناسب برای خانمهایی که شیرده هستند.
- نیاز به یادآوری روزانه (مثل قرص) ندارد.
- هورمونی IUD → پریودهای سبکتر یا قطع کامل.
- مسی IUD → بدون هورمون، مناسب کسانی که هورمون نمیخواهند.
معایب IUD
- گذاشتن آن ممکن است کمی دردناک باشد.
- مسی IUD → پریودها را سنگینتر یا دردناکتر میکند.
- احتمال بیرون آمدن (نادر، ولی ممکن است).
- در موارد نادر: سوراخ شدن رحم حین گذاشتن.
- محافظت در برابر بیماریهای مقاربتی (STD) ندارد.
مراقبتهای بعد از گذاشتن آییودی (IUD)
- ۲۴ ساعت اول استراحت نسبی.
- درد خفیف → میتوانید مسکن ساده مصرف کنید.
- در هفتههای اول، لکهبینی طبیعی است.
- هر ماه پس از پریود، نخ IUD را لمس کنید تا مطمئن شوید سرجایش است.
- در صورت: تب، درد شدید، ترشحات بدبو، خونریزی غیرعادی → سریع به پزشک مراجعه کنید.
- اولین ویزیت پیگیری: معمولاً ۴–۶ هفته بعد.
تجربه بیماران
لیلا، ۳۲ ساله: «من IUD مسی گذاشتم. اولش پریودهام سنگینتر شد، ولی بعد از چند ماه عادی شد. خیالم راحته چون نیازی به قرص ندارم.»
مریم، ۲۷ ساله: «هورمونی گذاشتم. پریودهام خیلی سبک شد. حتی دکتر گفت برای خونریزی زیادم بهترین انتخاب بوده.»
ناهید، ۴۰ ساله: «ترس داشتم از درد گذاشتن، ولی واقعاً چند دقیقه بیشتر طول نکشید. الان ۲ ساله گذاشتم و هیچ مشکلی ندارم.»
نتیجهگیری
پیش از گذاشتن آییودی (IUD)، ممکن است پزشک انجام تستهای غربالگری مانند پاپ اسمیر را برای بررسی سلامت دهانه رحم و رد احتمال عفونت لگنی (PID) توصیه کند، چون وجود عفونت فعال مانع انجام این روش است. همچنین دانستن تفاوت IUD با سایر روشهای پیشگیری از بارداری مثل قرصهای ضدبارداری یا حلقه واژینال به انتخاب آگاهانهتر کمک میکند. پس از گذاشتن IUD، ممکن است تغییراتی در پریود رخ دهد که مطالعه مقالهی اختلالات قاعدگی میتواند مفید باشد.
در سنین بالاتر نیز زنان یائسه میتوانند با مشورت پزشک و توجه به شرایط هورمونی، از IUD استفاده کنند؛ در این باره مقالهی یائسگی و مراقبتهای هورمونی راهنمای خوبی است. فراموش نکنید که IUD از بیماریهای مقاربتی (STIs) پیشگیری نمیکند، بنابراین رعایت بهداشت جنسی و آگاهی از علائم درد لگنی در زنان برای حفظ سلامت باروری اهمیت زیادی دارد.
آییودی (IUD) یکی از مطمئنترین و راحتترین روشهای پیشگیری از بارداری است. چه مسی و چه هورمونی، هر کدام بسته به شرایط فردی میتوانند گزینهای عالی باشند. با گذاشتن IUD، بدون نگرانی از یادآوری قرص یا خطای مصرف، میتوانید سالها خیالتان راحت باشد.
مقالات مشابه
یک تصمیم مطمئن برای سالها خیالی راحت!
همین حالا شماره خود را ارسال کنید تا دستیار ما در کوتاهترین زمان با شما تماس بگیرد.
سوالات متداول
هیچ نظری ثبت نشده است.
آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد. فیلدهای ضروری با مشخص شدهاند*
اشتراک گذاری:
